Hipoteka wpisana w Wydziale IV Księgi Wieczystej jest niczym innym jak zabezpieczeniem, zabezpieczeniem umowy kredytu, jeżeli to jest hipoteka umowna, lub też zabezpieczeniem dochodzenia roszczenia z nieruchomości w przypadku, jeżeli to jest hipoteka przymusowa, czyli wpisana na podstawie ważnego, wymagalnego tytułu wykonawczego. To jest zabezpieczenie, jednocześnie jest to wzmianka, czyli informacja, która musi być honorowana przez każdego właściciela nieruchomości, ale skupmy się na tym zabezpieczeniu. Jeżeli hipoteka jest tylko zabezpieczeniem kredytu, na przykład, albo umowy pożyczki, albo jakiegoś zobowiązania, to pamiętajmy, że zabezpieczenie zobowiązania, zabezpieczenie umowy nie może istnieć bez tego zobowiązania, bez tej umowy.
Czyli jeżeli umowa wygaśnie, a hipoteka jest zabezpieczeniem na okoliczność niewykonania umowy, czyli gdy umowa jest aktualna, gdy umowa jest cały czas działająca oraz w momencie, kiedy umowa została wypowiedziana z powodu niewykonania tej umowy, to to zabezpieczenie, czyli hipoteka jest skuteczne, czyli każdy, kto będzie właścicielem nieruchomości, musi się liczyć, jeżeli takie zabezpieczenie hipoteka jest wpisane, że będzie dłużnikiem rzeczowym, że będzie egzekucja z tej nieruchomości, że może być. Natomiast, kiedy umowa kredytu wygasi, na przykład w sytuacji, gdy została spłacona, albo w sytuacji, gdy kredytobiorca, jedyny kredytobiorca umarł, wtedy umowa kredytu wygasa i wygasa razem ze wszystkimi zabezpieczeniami, z zobowiązaniami. Żyrantów, czyli poręczycieli, ale i z hipoteką.
Wygaśnięcie umowy kredytu jest podstawą do wykreślenia hipoteki. Inna sprawa, że gdy wygasa, bo spłaciliśmy to bank, to kredytodawca, chętnie wystawi zaświadczenie, natomiast w innym przypadku trzeba pójść do sądu.